หลายๆท่านคงเคยเห็นสัญลักษณ์รูปสี่เหลี่ยมที่มีลวดลายสีขาวสลับดำ หรือขาวสลับแดง ปรากฏอยู่ตามผิวถนนอยู่บ่อยครั้ง แล้วอาจจะสงสัยว่าสัญลักษณ์นี้มีไว้ทำอะไรหรือมีความหมายอย่างไร
สัญลักษณ์นี้คือ Ground Control Point (GCP) หรือภาษาไทยเรียกว่า “จุดควบคุมภาคพื้นดิน หรือ จุดบังคับภาพถ่าย” เป็นจุดที่ทราบค่าพิกัดอย่างแม่นยำ ซึ่งสำคัญมากในงานสำรวจทางอากาศ, การทำแผนที่ด้วยโดรน (Drone Mapping), หรือการทำภาพถ่ายทางอากาศ (Aerial Photogrammetry) ทำหน้าที่เป็นตัวกลางที่ทำให้สามารถจัดภาพให้มีความสัมพันธ์อ้างอิงกับพื้นภูมิประเทศ ช่วยเพิ่มความถูกต้องของข้อมูลภาพถ่าย
งานสำรวจภาพถ่ายทางอากาศ สิ่งที่สำคัญคือค่าพิกัดของตำแหน่ง ณ จุดถ่ายภาพ ซึ่งโดยทั่วไปค่าพิกัดจากโดรนจะมีความคลาดเคลื่อนมาก (ระดับเมตร) ส่งผลให้ค่าพิกัดของตำแหน่ง ณ จุดถ่ายภาพมีความคาดเคลื่อนไปจากตำแหน่งของแนวบิน ความคลาดเคลื่อนนี้อาจไม่เห็นชัดในภาพ แต่จะส่งผลโดยตรงต่อการวัดระยะ พื้นที่ ความสูง และปริมาตรเมื่อข้อมูลถูกนำไปใช้งานจริง
ในกระบวนการทำภาพถ่ายทางอากาศ ระบบ Photogrammetry จะอาศัยจุดร่วมของภาพหลายๆใบเพื่อคำนวณตำแหน่งและรูปทรงของพื้นที่บนพื้นดิน ดังนั้น GCP จะมาทำหน้าที่เป็นจุดร่วม เพื่อให้ภาพภ่ายหรือแผนที่มีความคลาดเคลื่อนเพียงแค่ระดับเซนติเมตร
GCP สามารถเป็นสัญลักษณ์รูปแบบอื่นหรือแม้แต่สิ่งของที่มีอยู่แล้วในพื้นที่ได้เช่นกัน อย่างไรก็ตาม การใช้สัญลักษณ์รูปสี่เหลี่ยมจะช่วยให้มองเห็นได้ชัดเจน ลดโอกาสเกิดความสับสน โดยทั่วไปนิยมใช้สีขาวสลับดำ หรือขาวสลับแดง เนื่องจากมีค่า Contrast ที่สูง ทำให้แยกออกจากสภาพแวดล้อมโดยรอบได้ง่าย และสามารถระบุจุดได้อย่างชัดเจนในภาพถ่ายทางอากาศ
ภาพจาก: กรมป่าไม้
ภาพจาก: Jessada Denduangboripant
ที่มา: https://www.pix4d.com/blog/why-ground-control-points-important/#GCPs
https://www.hollywood.co.th/th/news-detail/888
https://jitjai.co.th/application_sc_drone.html
https://www.usgs.gov/landsat-missions/ground-control-points
